کبد چرب

امروزه با وجود رژیم غذایی نامناسب افراد زیادی به بیماری کبد چرب مبتلا می باشند. کبد دومین عضو اصلی در بدن انسان می‌باشد و وظیفه این عضو را اگر بخواهیم ساده بیان کنیم گذراندن تمام مواد غذایی و نوشیدنی از صافی است یعنی کبد تمام عوامل مضر مواد غذایی را می‌گیرد و آنها را بی ضرر وارد سایر سیستم‌های بدن می‌کند. کبد به صورت طبیعی به وسیله‌ی سلول‌هایش خود را ترمیم و پاکسازی می‌نماید.

چربی در کبد تمام انسانها وجود دارد و این امری طبیعی است ولی چنانچه کبدی 5 الی 10 درصد چربی داشته باشد به آن کبد چرب می‌گویند که یک وضعیت مخرب را در بدن به وجود می‌آورد و بدترین موضوع این است که هیچگونه علائم هشدار دهنده‌ای ندارد. در مجموع می‌توان گفت که افزایش توده‌ی چربی بدن و چاقی به وسیله‌ی افزایش ورود اسیدهای چرب آزاد به کبد منجر به افزایش تجمع تری گلیسرید در کبد و در نهایت کبد چرب می‌شود.

کبد چرب

کبد چرب

آمار کبد چرب بین ایرانیان

آماری که از مردم آمریکا در رابطه با ابتلا به کبد چرب به دست آمده است 10 الی 20% است در حالی که این آمار بین ایرانیان بیشتر از 40% است و این وضعیت خطرناکی برای مردم ایران به حساب می آید و وقت آن رسیده که به دنبال راه چاره‌ای اساسی برای پیشگیری یا درمان این عارضه باشیم زیرا این بیماری واقعاً جدی است و باید هر چه زودتر این آمار را در ایران کاهش دهیم. بیشتر مواقع کبد چرب در سنین مابین 50 الی 60 سال مشاهده می‌شود. اگر کبد چرب به هر دلیلی رخ داد و تشخیص داده شد باید به موقع برای درمان آن اقدامات لازم انجام شود.

نکته‌ی حائز اهمیت این است که مهمترین علت مرگ و میر در بیماران مبتلا به کبد چرب، بیماریهای قلبی و عروقی می‌باشد. همچنین این بیماری در مردان عوارض بیشتری را به وجود می‌آورد. ابتلا به کبد چرب در اکثر کشورهای دنیا بر اثر مصرف بی رویه‌ی الکل روی می‌دهد ولی در ایران این بیماری در اثر عوامل دیگر ایجاد می‌شود و آن را کبد چرب غیر الکلی می‌نامند.

علل ایجاد کبد چرب

معمولاً وقتی بیمار الکلی نیست پزشک دلیل قطعی بیماری او را نمی‌داند ولی به طور کلی عادتها و رفتاریهای اشتباه زیادی مسبب این عارضه هستند که از مهمترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف الکل و نوشیدنی‌های الکلی
  • مصرف مواد غذایی چرب
  • اضافه وزن
  • عدم تحرک و فعالیت ورزشی
  • فشار خون بالا
  • کلسترول خون بالا
  • بارداری
  • سوءتغذیه
  • اختلالات متابولیک
  • دیابت نوع 2
  • مسمومیت
  • ویروسها مثل ویروس هپاتیت A
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism)
  • جراحی بای پس معده
  • مصرف داروهایی نظیر آسپرین، تتراسایکلین، تاموکسیفن و داروهای استروئیدی

  

کبد چرب

کبد چرب

علائم ابتلا به کبد چرب

کبد چرب در بیشتر موارد یک بیماری خاموش به حساب می‌آید، علی‌الخصوص در مراحل اولیه هیچ علائمی ندارد. چنانچه بیماری پیشرفت کند می‌تواند علائم زیر را به وجود بیاورد:

  • تهوع
  • کاهش اشتها و وزن
  • خستگی و بی حالی
  • ضعف عمومی
  • احساس درد در مرکز یا سمت راست بالای شکم
  • گیجی، مشکل در تصمیم‌گیری یا تمرکز
  • بزرگ شدن کبد

نارسایی کبدی

گاهی کبد چرب موجب التهاب و زخم‌های کبدی می‌شود. اگر کبد چرب فرد حاد شود او دچار نارسایی کبدی می‌شود.

انواع کبد چرب

  • الکلی
  • غیر الکلی
  • بارداری

کبد چرب الکلی

این عارضه در صورت مصرف بی رویه‌ی الکل به وجود می‌آید و در این حالت کبد صدمه دیده و توانایی شکستن چربی‌ها را ندارد. اگر فرد در همین زمان از مصرف الکل پرهیز کند کبد چرب به مرور زمان درمان می‌شود ولی اگر همچنان به مصرف الکل ادامه دهد امکان دارد به سیروز کبدی دچار شود.

کبد چرب غیر الکلی

زمان وقوع این بیماری هنگامی است که کبد در شکستن چربی‌ها با مشکل مواجه شود و در نتیجه چربی در بافتهای کبد جمع شود و فرد دچار کبد چرب شود. این بیماری ارتباطی با مصرف الکل ندارد و طریقه‌ی تشخیص آن به این صورت است که اگر 10% یا بیشتر از وزن کبد را چربی فراگرفته باشد، می‌گویند کبد فرد چرب است. این بیماری خود از چند دسته تشکیل می‌شود. در حادترین مراحل این بیماری به سیروز کبدی، زخم و سپس نارسایی کبد منجر می‌گردد.

کبد چرب موجب التهاب و زخم‌های کبدی می‌شود. اگر کبد چرب فرد حاد شود او دچار نارسایی کبدی می‌شود. دکتر هومن هوشنگی فوق تخصص گوارش کبد و آندوسکوپی با روش های نوینی به درمان کبد چرب می پردازند. جهت تعیین وقت مشاوره و مراجعه به پزشک با شماره 02188338453 و 02188336100 تماس بگیرید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام مراجعه نمائید.

کبد چرب بارداری

این نوع کبد چرب خیلی کم اتفاق می‌افتد. اگر در زمان بارداری در کبد مادر چربی جمع شود خطرات جدی را برای او و فرزندش در پی دارد. این بیماری ممکن است به نارسایی کبدی، نارسایی کلیه، خونریزی یا عفونت شدید بیانجامد. دلیل این بیماری هنوز به صورت کامل مشخص نشده است ولی محققان بر این باورند که این بیماری با هورمون‌های دوران بارداری رابطه دارد. علائم این بیماری در سه ماه سوم بارداری روی می‌دهد و باعث ایجاد حالت تهوع، استفراغ، درد در بخش فوقانی سمت راست شکم، زردی و کسالت عمومی می‌شود. ضروری است که زنان باردار آزمایشات لازم را برای تشخیص این بیماری به عمل بیاورند. بیشتر مواقع زنان بعد از زایمان شروع به بهبود می‌نمایند.

  

علائم ابتلا به سیروز کبدی

  • نارسایی کبدی
  • زردی چشمها
  • احتباس مایعات
  • خونریزی داخلی
کبد چرب

کبد چرب

نحوه‌ی تشخیص کبد چرب

برای تشخیص کبد چرب تعدادی آزمایش صورت می‌گیرد که شامل:

  • آزمایش خون که عملکرد آنزیم‌های کبدی را نشان می‌دهد.
  • آزمایش بافت‌های کبدی که به وسیله‌ی یک سوزن کوچک، قسمت اندکی از کبد را برای انجام آزمایش برمی‌دارند.
  • تصویربرداری که با کمک روشهای سی تی اسکن، ام آر آی و اولتراسوند انجام می‌شود.

روشهای درمان کبد چرب

هم اکنون درمان به خصوصی برای کبد چرب موجود نمی‌باشد. برای مقابله با این بیماری باید سایر مشکلات مثل دیابت یا کلسترول درمان شوند. راههای درمانی این بیماریها عبارتند از:

  • کاهش وزن
  • ترک مواد مخدر
  • ترک مصرف الکل
  • مدیریت کلسترول
  • کنترل قند خون
  • مصرف سیر، پیاز، چغندر، کلم و …
  • مصرف آب لیموترش به صورت حل شده در آب داغ البته اگر فرد مشکل معده نداشته باشد.
  • مصرف داروهایی نظیر متفورمین که مقاومت به انسولین را مورد درمان قرار می‌دهند.
  • مصرف ویتامین E با مشورت پزشک
  • رعایت رژیم غذایی حاوی میوه‌، سبزیجات و غذاهای کم چرب
  • پرهیز از مصرف خودسرانه‌ی دارو در هنگام بیماری
  • پرهیز از مصرف مواد غذایی فریز شده، زودپز شده، فست فودها، آب و دوغ همراه غذا، تنقلات شور، لبنیات پرچرب، چای پررنگ، روغن‌های سرخ کردنی، ترشیجات، رب، سس‌ها، نمک زیاد و …
  • به حداقل رساندن مصرف شکر
  • رعایت رژیم غذایی سرشار از فیبر و حاوی میزان کمی از چربی‌های اشباع شده‌‌
  • انجام ورزشهایی مثل پیاده‌روی، شنا و نرمش‌های کششی به صورت روزانه (حداقل چهار روز در هفته)

جهت دریافت دارو و توصیه‌های درمانی در خصوص کنترل و مدیریت بیماریها و مشکلاتی که به کبد چرب منجر می‌شوند باید به پزشک مراجعه نمود و آزمایشات لازم را به درستی انجام داد.

روشهای درمان خانگی کبد چرب

گاهی می‌توان با درمان خانگی و تغییر در سبک زندگی کبد چرب را درمان کرد. برای کنترل و درمان باید موارد زیر را رعایت کرد:

  • کاهش وزن: اگر اضافه وزن دارید و چاق هستید باید کالری مصرفی روزانه‌تان را کاهش دهید و فعالیت ورزشی روزانه‌تان را افزایش دهید و به این ترتیب موفق به کاستن وزنتان شوید. به علاوه رژیم غذایی سالم نقش بسزائی در کاهش وزن دارد. برای اتخاذ رژیم مناسب به متخصص تغذیه مراجعه کنید و راهنمایی‌های لازم را از او دریافت کنید زیرا رژیم غذایی خودسرانه ممکن است در ابتدا به کاهش وزن ناگهانی منجر شود ولی در آینده عوارض و خطرات مخربی را به دنبال دارد. به عنوان مثال اگر کاملاً نشاسته (برنج، نان، سیب زمینی و …) را از رژیم غذایی تان حذف کنید شاهد کم شدن وزن به طور عمده خواهید بود ولی با ادامه‌‌ی این رژیم متأسفانه موهای سر شما شروع به ریزش می‌کنند.
  • همزمان با رژیم غذایی حتماً از ورزش نیز بهره ببرید. به ویژه ورزشهای هوازی نظیر پیاده روی و دویدن روی تردمیل، دوچرخه ثابت و ورزشهایی نظیر این دو مورد نقش مهمی در کاهش وزن دارند. حداقل روزانه 30 دقیقه ورزش کنید و اگر نیاز است این میزان را افزایش دهید. چنانچه وزن مناسبی دارید جهت حفظ وزن و تناسب اندام و جلوگیری از چاقی اقدامات لازم را انجام دهید. اگر مدتهای زیادی است که ورزش نکرده‌اید و به یکباره می‌خواهید شروع به ورزش کنید با پزشکتان مشاوره داشته باشید.
  • این موضوع را نیز در نظر داشته باشید که کبد چرب تنها مختص افراد چاق نیست بلکه گاهی افراد لاغر هم در اثر تغذیه‌ی نادرست، عدم فعالیت ورزشی و استرس بیش از حد به این بیماری مبتلا می‌شوند ولی درصد ابتلا به این بیماری بین افراد لاغر کمتر از افراد چاق خصوصاً آنهایی که دچار چاقی در ناحیه‌ی شکم هستند، کمتر است.
  • دیابت و کلسترول خونتان را کنترل کنید و در این زمینه به تمام توصیه‌های پزشکتان عمل کنید.
  • از کبدتان محافظت کنید. از عملهایی که فشار زیادی به کبد وارد می‌کند مانند مصرف الکل و مصرف خودسرانه‌ی دارو پرهیز کنید.

درمان کبد چرب با طب جایگزین

با توجه به اینکه هنوز اثر هیچ کدام از روشهای طب جایگزین برای درمان کبد چرب به اثبات نرسیده‌اند ولی برخی ترکیبات طبیعی در درمان کبد چرب مؤثرند. به عنوان مثال ویتامین E و سایر ویتامین‌های آنتی اکسیدان از نظر تئوری به سلامت کبد یاری می‌رسانند. ویتامین E را تحت نظر پزشک مصرف کنید زیرا این ویتامین خطراتی همانند افزایش خطر مرگ در آقایان و افزایش خطر سرطان پروستات را به دنبال دارد.
 

کبد چرب

کبد چرب

کبد چرب همنشین هپاتیت

هپاتیت یک نام کلی می‌باشد که تمام مواردی که موجب التهاب در بافت کبد می‌شوند، را شامل می‌شود. این التهاب امکان دارد در اثر عفونت‌های ویروسی، اثرات دارویی و بیماریهای خود ایمنی به وجود بیاید. به این دلیل است که در بیماری کبد چرب علاوه بر تجمع چربی، التهاب بافت کبدی یا هپاتیت هم ایجاد می‌شود.

رابطه‌ی کودکان با کبد چرب

بیماری کبد در کودکان نیز بروز می‌کند. میزان وقوع این عارضه را در کودکان عادی حدود 3% و در کودکان چاق، 22 الی 53% تخمین زده‌اند. به گفته‌ی متخصصان این بیماری در کودکان از سن چهارسالگی آغاز می‌شود و با بالارفتن سن احتمال ابتلا به آن افزایش می‌یابد. در نتیجه این عارضه بین نوجوانان درصد رواج بیشتری دارد. همچنین دختران بیشتر از پسران در معرض خطر ابتلا قرار دارند. به علاوه در کودکانی که به اختلالات مادرزادی مثل سوء‌جذب چربی‌ها، سیستیک فیبروزیس (یک نوع اختلال ارثی است و توانایی تحت تأثیر قرار دادن ارگانهای زیادی مثل ریه‌ها و دستگاه گوارش را دارد)، بیماری ویلسون (بیماری وراثتی است که در صورت ابتلا به آن مس به مقدار کافی از بدن دفع نمی‌شود)، نیز ابتلا به کبد چرب مشاهده می‌شود.

نقش رژیم غذایی مادر بر سلامت نوزادان

براساس مطالعات انجام شده در زمینه‌ی تأثیر تغذیه‌‌ی مادر در دوران بارداری بر سلامت نوزادان به این نتیجه رسیده‌اند که اگر مادران در این دوران غذاهایی با چربی بالا مورد مصرف قرار بدهند، نوزادشان به اختلالاتی مانند اضافه وزن یا بیماری کبد چرب غیر الکلی مبتلا می‌شود. نتایج یک تحقیق جدید نشان دهنده‌ی این است که کیوی با ترکیب PQQ از پیشرفت بیماری کبد چرب غیر الکلی جلوگیری می‌کند. این آزمایش را روی موش‌هایی که مادرشان رژیم غذایی با مقادیر چربی فراوان داشت انجام دادند و به نتیجه‌ی مناسبی دست یافتند.

تا اینجا فهمیدیم که بیماری کبد چرب غیر الکلی عارضه‌ای است که در اثر تولید چربی در کبد به وجود می‌آید و با مصرف الکل ارتباطی ندارد. همچنین دانستیم که چاقی، سطح بالای کلسترول، بالا بودن میزان تری گلیسیرید و فشار خون از مهمترین عوامل بروز کبد چرب غیر الکی هستند که این مشکلات عموماً در اثر رژیم غذایی حاوی چربی بالا حاصل می‌شود. حالا می‌خواهیم این موضوع را به شما توضیح دهیم که گاهی تنها رژیم غذایی فرد عامل بروز این بیماری نمی‌باشد بلکه وضع سلامت کبد او به نوع تغذیه‌ی مادر در دوران بارداری نیز ارتباط دارد.

با توجه به بررسی‌های فراوانی که در چند سال اخیر روی تأثیر رژیم غذایی مادر روی سلامت نوزاد صورت گرفت است، محققان به این نتیجه رسیده‌اند که مادران بارداری که از رژیم غذایی پرچرب استفاد می‌کنند بیشتر احتمال دارد نوزادشان به سرطان سینه مبتلا شود. به علاوه رژیم غذایی نامناسب مادر در دوران بارداری باعث می‌شود باکتری معده‌ی نوزاد طوری تغییر کند که باعث چاقی و سایر مشکلات جسمی او شود.

کبد چرب گرید 1 خفیف ترین نوع کبد چرب بوده که با رعایت رژیم غذایی و مصرف برخی داروها به راحتی قابل درمان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − شش =